English	فارسی

از سال 1960 که یونسکو موضوع تقویت ارتباط میان علم و فناوری و توسعه اقتصادی را در دستورکار خود قرار داد، اولین کنفرانس سازمان ملل درخصوص کاربرد علم و فناوری به منظور بهره‌برداری کشورهای در حال توسعه از این موضوع، در ژانویه 1963 توسط یونسکو در ژنو برگزار شد. همچنین در سال 1993 ایجاد برنامه UNISPAR به منظور تقویت همکاری میان دانشگاه و صنعت در یونسکو شکل گرفت. یونسکو پارکهای علم و فناوری را زمینه‌ای برای مهیاساختن توسعه و نوآوری در علم و فناوری و اقتصاد می‌داند.

به نام خدا، اینجانب مفتخرم که آغاز هفته جهانی آموزش برای همه را از طرف خود و همکارانم در کمیسیون ملی یونسکو به تمام افرادی که دست‌اندرکار امور آموزشی کشور می‌باشند، اعم از استادان، معلمان، مدیران، کارشناسان، پژوهشگران، دانشجویان و دانش‌آموزان تبریک عرض نمایم .
هدف یونسکو از تعیین این هفته، ارتقای آگاهی و ترویج بحث و گفتگو به منظور دسترسی برابر، متناسب و با کیفیت به آموزش از طریق بسیج همه شرکا و شبکه‌ها در سراسر جهان است. هفته جهانی آموزش برای همه، چشم‌انداز جدیدی را در برنامه‌های بین‌المللی یونسکو در زمینه آموزش می‌گشاید و فرصت مغتنمی را برای دولتهای عضو فراهم می‌سازد که فعالیت‌هایی را که در زمینه تحقق اهداف داکار متعهد شده‌اند، تحقق بخشند. 10 سال پیش سران 164 کشور جهان از جمله کشور ما ایران، همراه با سازمان‌های دولتی و غیردولتی در اجلاس جهانی آموزش در داکار متعهد شدند تا سال 2015 اقدامات جدیدی را در کشورهای خود در زمینه دسترسی به امکانات آموزشی متناسب و با کیفیت برای کودکان، جوانان و بزرگسالان فراهم سازند. بر این اساس، چارچوب عمل مشترکی را طراحی کردند که به «چارچوب عمل داکار» معروف شد. این دولت‌ها تعهد کردند تا شش هدف آموزشی را تحقق بخشند که عبارت است از:
1ـ گسترش آموزش و مراقبت اوان کودکی
2ـ بهبود دسترسی کامل به آموزش رایگان و با کیفیت برای همه کودکان
3ـ افزایش فرصت‌ها و مهارتهای یادگیری برای جوانان و بزرگسالان
4ـ بهبود نرخ سوادآموزی بزرگسالان تا 50%
5ـ فراهم ساختن فرصتهای برابر آموزشی برای دختران و پسران در مدارس
6ـ بهبود همه جنبه‌های آموزش کیفی
هر سال از طرف یونسکو با توجه به اولویت‌ها و ضرورت‌های جهانی شعاری برای این هفته تعیین می‌شود که شعار امسال هفته جهانی: تأمین اعتبار آموزش کیفی در جامعه به مثابه حقی برای همه، انتخاب شده است. هدف یونسکو از طرح این شعار برای سال 2010، جلب توجه دولت‌ها و افکار عمومی به تأمین اعتبار آموزشی است که نباید تحت تأثیر بحران‌های اقتصادی قرار گیرد تا تبدیل به بحران توسعة منابع انسانی گردد. در مقابله با این بحران‌ها، لازم است دولت‌ها سازوکارهایی را برای حمایت از افراد فقیر و آسیب‌پذیر اتخاذ نمایند. گرچه کمک‌های مالی برای آموزش طی سال‌های اخیر افزایش یافته است، اما هنوز این حوزه حدود 16 میلیارد دلار در سال کمبود بودجه دارد. اکنون منظور از آموزش نیز، فقط سواد خواندن و نوشتن نیست بلکه آموزش کیفی است. این نوع از آموزش، آموزشی متناسب است که به نیازها و اولویت‌های ملی پاسخگو باشد، تقاضاهای یک جامعه دانش بنیاد را رفع نماید و به نیازهای در حال ظهور یک دنیای جهانی شده از جمله آموزش برای توسعه پایدار و گفتگو میان فرهنگ‌ها پاسخ دهد.
از زمان اجلاس داکار پیشرفت‌های غیر قابل انکاری در آموزش ایجاد شده است. تعداد کودکانی که در مدارس ابتدایی ثبت‌نام کرده‌اند افزایش یافته است. اما هنوز در بسیاری از مناطق جهان، تحقق اهداف آموزش برای همه با چالش‌‌های زیادی روبه روست. طبق آمارهای جهانی هنوز 75 میلیون کودک در مدارس ثبت‌نام نشده‌اند، 776 میلیون از بزرگسالان که 16% از جمعیت کل جهان را تشکیل می‌دهند، تاکنون فرصت خواندن و نوشتن را به دست‌ نیاورده‌اند. میلیون‌ها کودک نیز که در مدارس ثبت‌نام شده‌اند بدون کسب مهارت‌های لازم مربوط به خواندن، نوشتن و شمردن، مدارس را ترک می‌کنند. برای دستیابی به اهداف برنامه تا سال 2015، به 18 میلیون معلم جدید در سطح جهانی نیاز است. هنوز فاکتورهای مهمی در دسترسی به آموزش تأثیرگذارند از جمله فقر، جنسیت، معلولیت، وابستگی به اقلیت‌های قومی و زبانی، مشکلات مربوط به محل زندگی از جمله حوزه‌های آسیب‌پذیر روستایی و شهری، جنگ و بلایای طبیعی.
ـ نشانه‌های توسعه انسانی رو به زوال هستند. آمارها نشان می‌دهند که در سال 2009 چیزی حدود 125 میلیون نفر افزون بر تعداد موجود گرفتار سو‌ءتغذیه خواهند شد و 90 میلیون نفر نیز تا سال 2010 به فقر مبتلا می‌شوند.
ـ با افزایش فقر، رشد بیکاری و کاهش کمک‌های نقدی از طریق سازمان‌ها و کشورها بسیاری از خانواده‌های فقیر مجبور به صرفه‌جویی در هزینه‌های آموزشی و یا خارج کردن فرزندانشان از مدارس می‌شوند.
ـ در کشورهای فقیر بودجة ملی تحت فشار است. هزینه‌های آموزشی در قسمت‌هایی از آفریقا در سال‌های 2009 و 2010 بالقوه مبلغی در حدود 6/4 میلیارد دلار به طور سالیانه کاهش داشته است. این مبلغ معادل 10 درصد کاهش هزینه‌های آموزشی به ازاء هر دانش‌آموز دورة ابتدایی است.
ـ از سال 1999 تا به امروز تعداد کودکانی که به مدرسه نمی‌روند در سطح جهان به اندازه 33 میلیون نفر کاهش داشته است. تعداد کودکانی که به مدرسه نمی‌روند در جنوب و غرب آسیا به بیش از نصف کاهش یافته است ـ کاهشی معادل 21 میلیون نفر.
ـ سهم دخترانی که به مدرسه نمی‌روند از کل کودکان خارج از مدرسه از 58% به 54% کاهش یافته است به‌طوری که در بسیاری از کشورها شکاف جنسیتی موجود بین دانش‌آموزان رو به کاهش نهاده است.
ـ بین سال‌های 1996-1985 و سال‌های 2007-2000 نرخ باسوادی بزرگسالان به میزان 10 درصد افزایش یافت تا به مقدار کنونی آن که 84 درصد است برسد. باسوادی در میان زنان با سرعت بیشتری در مقایسه با مردان افزایش یافته است.
ـ سوءتغذیه سالانه چیزی حدود 175 میلیون کودک را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
ـ در سال 2007 تعداد کودکانی که به مدرسه نمی‌رفتند 72 میلیون نفر بود. در سال 2015 نیز مطابق روال گذشته «کار» مسبب اصلی مدرسه نرفتن 56 میلیون نفر کودک خواهد بود.
ـ حدود 54 درصد از کودکانی را که به مدرسه نمی‌روند دختران تشکیل می‌‌دهند. در قسمت‌هایی از آفریقا حدود 12 میلیون نفر دختر شاید هرگز حتی ثبت‌نام هم نکنند.
ـ سوادآموزی همچنان جزء آن دسته از اهداف آموزشی است که نادیده گرفته شده‌اند. امروز حدود 759 میلیون نفر بزرگسال بی‌سواد هستند. دو سوم بی‌سوادان را زنان تشکیل می‌دهند.
ـ میلیون‌ها نفر از کودکان بدون اینکه حتی مهارت‌های پایة آموزشی (خواندن، نوشتن و محاسبه کردن) را آموخته باشند ترک تحصیل می‌کنند. در بعضی از کشورهای آفریقایی واقع در جنوب صحرای Sahara، نوجوانانی با 5 سال آموزش کلاسیک هنوز هم مهارت‌های پایه را آنطور که باید نیاموخته‌اند.
ـ در 22 کشور، میزان 30 درصد یا تعداد بیشتری از نوجوانان کمتر از چهار سال آموزش کلاسیک (مدرسه) دیده‌اند.
ـ در 26 کشور، میزان 20 درصد یا حتی تعداد بیشتری از نوجوانان کمتر از دو سال به مدرسه رفته‌اند و در بعضی از کشورها از جمله بورکینافاسو و سومالی این میزان به 50 درصد یا بیشتر نیز می‌رسد.
توجه یونسکو به مفهوم آموزش برای همه از سال 1946 آغاز شد که 46 کشور جهان از جمله ایران، اساسنامه یونسکو را امضا کردند. در این اساسنامه، آموزش به مثابه یک حق انسانی تلقی شده است و تأمین فرصت‌های کامل و برابر آموزشی برای همه به مثابه یکی از وظایف یونسکو قلمداد شده است. این هدف تا امروز زنده است که همه انسان‌ها باید از امکانات یادگیری و بهره‌برداری از آموزش پایه، برخوردار باشند.
اهداف برنامه آموزش برای همه، رویکرد جامعی را به آموزش نشان می‌دهد به طوری که از مراقبت اوان کودکی و توسعه سوادآموزی شروع می‌شود و تا کسب مهارت‌های لازم زندگی برای جوانان و بزرگسالان پیش می‌رود.
این برنامه یکی از الزامات توسعه پایدار است که افق‌های جدیدی را برای همه افراد و جوامع می‌گشاید و پایه‌ای برای تحقق اهداف توسعه هزاره محسوب می‌شود که به همه کودکان، جوانان و بزرگسالان امکان شناخت و کسب مهارت‌هایی را می‌‌دهد که تصمیمات آگاهانه اتخاذ نمایند، زندگی سالمتری داشته باشند، از استانداردهای معیشتی بهتر و سالم‌تر در جوامع پایدارتری برخوردار باشند. آموزش ما را قادر به دانستن، انجام دادن، همزیستی با دیگران و چگونه بودن در یک جامعه دانش بنیاد دگرگون شونده می‌سازد. به عبارت دیگر آموزش ما را قادر می‌سازد تا همه توانمندی‌های خود را به عنوان یک انسان کامل تحقق بخشیم. ایجاد جهانی سرشار از صلح، تنوع، عدالت و برابری به فاکتورهای بسیاری وابسته است که آموزش اصلی‌ترین آنهاست.
این برنامه عمیقاً به فراهم ساختن آموزش برای همه فارغ از جنسیت، سن و تعلقات قومی و نژادی می‌پردازد. در بسیاری از مناطق جهان هنوز گرو‌ه‌های محروم و حاشیه‌نشینی وجود دارند که از دستیابی به آموزش محروم هستند.
برنامه آموزش برای همه، یادگیری کیفی فراگیر را مد نظر دارد. آموزش کیفی به فرآیندهای یادگیری/ تعلیم همچنین به تناسب برنامه‌های درسی، اعتبار داده‌ها و شرایط محیط‌های یادگیری بستگی دارد. بنابراین ضرورت دارد که آموزش به نیازهای فراگیران پاسخگو باشد و با شرایط زندگی آنها متناسب باشد.
تحقق اهداف آموزش برای همه، نیاز به حمایت جمعی و همگانی و عزم راسخ ملی دارد و مستلزم منابع مالی، نیروی انسانی، مهارت‌های فنی، نهادهای فعال و اراده سیاسی قوی، افزایش کمی و کیفی معلمان، بهبود مدارس و مدیریت نظام آموزشی، فراهم ساختن زمینه‌های دسترسی گروه‌های محروم و حاشیه‌نشین به آموزش و ایجاد روش‌های مدرن برای تعلیم و یادگیری است.
کشور ما نیز برای تحقق اهداف این برنامه طی ده سال گذشته گام‌های موفقی برداشته است. در بعضی از زمینه‌ها تأثیرات قابل توجه بوده است ولی برخی از جنبه‌ها نیز به کار و تلاش بیشتری نیاز دارد.
به هر ترتیب هدف کمیسیون ملی و دفتر منطقه‌ای از برگزاری این جلسه که با تأکید بر چالش‌های آموزش کیفی در ایران به منظور مقابله با افت تحصیلی دانش‌آموزان و حول محور شعار یونسکو تحت عنوان تأمین اعتبار آموزشی کیفی طراحی شده است؛ ارزیابی فعالیت‌های انجام شده و ارائه راهکارهایی برای بهبود اجرای سیاست‌گذاری‌ها و فعالیت‌های مربوط به تحقق اهداف برنامه، طی 5 سال دیگر است که باقی مانده است.
در اینجا لازم است از نهادهایی که با ما در برگزاری این نشست همکاری کردند، سپاسگزاری کنیم: مرکز امور بین‌الملل و معاونت‌های ذی‌ربط وزارت آموزش و پرورش، دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران، کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، شورای عالی آموزش و پرورش و .... و از شرکت همه حضار در جلسه تشکر می‌کنم.

ضرورت اقدام جهانی برای صلح انسان با طبیعت و محیط‌ زیست
تا پایان قرن حاضر کره زمین بین 1/1 درجه تا 4/6 درجه سانتیگراد افزایش دما خواهد داشت. در حال حاضر    کره زمین (برابر با 4 میلیارد هکتار) تحت تأثیر بیابان‌زایی قرار دارد. در پایان قرن بیستم حدود یک میلیارد نفر در 110 کشور با خطرات بیابان‌زایی روبه‌رو بودند و تخمین زده می‌شود تا سال 2050 دو برابر این تعداد، یعنی 2 میلیارد نفر با این خطر دست و پنجه نرم کنند.

روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه، مناسبتی است که یونسکو هر سال در 10 نوامبر آن را گرامی می دارد و به خاطر آن مراسمی را در مقر خود در پاریس برگزار می نماید. تصمیم به نامگذاری این روز در سی و یکمین اجلاس کنفرانس عمومی یونسکو بر مبنای تعهدات حاصل از «کنفرانس جهانی علوم» در بوداپست (1999) گرفته شد. هدف از این کنفرانس که به ابتکار مشترک یونسکو و شورای بین المللی علوم (ICSU) برگزار گردید، تأکید بر اهمیت علوم در فرایند توسعة کشورها و نیز از میان بردن شکاف میان دانش و جامعه اعلام شد.

يونسكو چهار كاركرد و وظيفة اصلي بر عهده دارد كه عبارت است از:

به نام خدا

آب و آفرينش با همديگر پيوندي تنگاتنگ و ناگسستني دارند. آب موهبتي است الهي و آسماني كه همه چيز را در كائنات و در عالم هستي زنده به آن دانسته‌اند.